Osoby starsze częściej zmagają się z chorobami przewlekłymi, co powoduje osłabienie ich układu immunologicznego. To z kolei wpływa na większe ryzyko zakażenia wirusowego. Szybko mutujące wirusy są najczęstszą przyczyną infekcji dróg oddechowych.
Główne źródła infekcji wirusowych układu oddechowego
Wirusy powodujące infekcje układu oddechowego przenoszone są drogą kropelkową oraz przez bezpośredni kontakt z chorą osobą.
Wśród najczęstszych przyczyn infekcji wirusowych układu oddechowego wymienia się:
Wirusy grypy: Influenza A (Flu A) , Influenza B (Flu B)
Metapneumowirus (MPV)
RSV – Respiratory Syncytial Virus
Wirus paragrypy – Parainfluenza virus (PIV)
Adenowirus (AdV)
Rynowirus (HRV A/B/C)
Koronawirus SARS-CoV-2
Dla potwierdzenia, jaki wirus zajmuje drogi oddechowe, potrzebny jest wymaz z nosa i gardła. Wykonanie wymazu w kierunku obecności określonego wirusa można wykonać w warunkach laboratoryjnych.
Charakterystycznymi objawami infekcji wirusowej są:
uczucie rozbicia
osłabienie
złe samopoczucie
ból
drapanie w gardle
zaczerwienienie gardła
podwyższona temperatura
katar
kaszel
dreszcze
Czasem powyższym objawom towarzyszy zapalenie spojówek, a nawet nudności czy wymioty. Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 3 dni, należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu w celu ustalenia źródła infekcji (np. wykluczenie bakterii w organizmie).
Wirusy powodujące grypę
Grypa ma dość gwałtowny początek. Już na początku występuje gorączka powyżej 38 stopni, a do tego dreszcze, bóle mięśniowe, bóle głowy, brak apetytu, osłabienie, a także ból gardła i suchy kaszel. Katar w czasie grypy jest raczej umiarkowanym problemem. Objawy grypy zazwyczaj trwają do tygodnia, jednak osłabienie i kaszel mogą utrzymywać się dłużej.
Podstawą leczenia jest izolacja osoby chorej, odpoczynek oraz przyjmowanie dużej ilości płynów. Objawowo stosuje się również leki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i na bóle gardła. Dostępne jest także leczenie skierowane na wirusy, jednak raczej stosuje się je w ciężkich przypadkach lub w powikłaniach grypy. Ważne jest, że w leczeniu grypy nie stosuje się antybiotyków.
Wirusy powodujące przeziębienie
Choroba przeziębieniowa zazwyczaj przechodzi szybciej i łagodniej od grypy. Przeziębienie może zostać spowodowane przez ponad 200 różnych typów wirusów, w tym wirusa grypy lub paragrypy, rynowirusy, metapneumowirusem, adenowirusy czy RSV.
Przeziębienie u wielu osób może przechodzić bezobjawowo, zaś u innych zazwyczaj powoduje dość łagodne dolegliwości. Najczęstszymi dolegliwościami są ból głowy i mięśni, złe samopoczucie, nasilony katar, zapalenie gardła z kaszlem, który początkowo jest suchy, a później przechodzi w wilgotny. U niektórych pojawia się nieznaczna gorączka z dreszczami. Zazwyczaj najbardziej uprzykrzający jest katar, któremu towarzyszy uczucie zatkania nosa, pogorszenie węchu i spływanie po tylnej ścianie gardła wydzieliny, która z czasem robi się gęsta i zielonkawa.
Objawy zwykle ustępują do 7-10 dni, jedynie u niektórych osób kaszel utrzymuje się dłużej. Zwykle dolegliwości mijają samoistnie przy wystarczającej ilości odpoczynku. Objawowo można stosować leki przeciwbólowe (np. paracetamol) i przeciwkaszlowe, a także roztwory soli morskiej do nosa. Pomocne mogą być również preparaty z jeżówki i cynk w dawkach powyżej 75 mg.
W przeziębieniu możliwe jest nadkażenie bakteryjne, które prowadzi do bakteryjnego zapalenia zatok przynosowych, ucha środkowego lub płuc. Mimo to nie powinno się profilaktycznie stosować antybiotyków, ponieważ nie zmniejszają one ryzyka powikłań.
Ciężki przebieg zakażeń wirusowych
Nie zawsze zakażenie wirusowe ma łagodny przebieg. U niektórych osób zakażenie wirusowe może wywołać poważne skutki. Na przykład wirus RSV lub Metapneumowirus może spowodować poważne zapalenie płuc u osób starszych z niską odpornością. Wówczas pojawia się nasilona duszność i bezdech, a w tkance płucnej pojawiają się liczne zmiany.
Wirusem, który może wywołać ciężki przebieg choroby oraz prowadzić do niebezpiecznych powikłań, a nawet śmierci, jest także koronawirus SARS-CoV-2.
U osób starszych nie zawsze występują typowe objawy COVID-19, czyli gorączka, suchy kaszel i problemy z oddychaniem. Są przypadki, że żaden z tych typowych objawów dla COVID-19 u osoby starszej się nie pojawi, natomiast pojawią się inne symptomy, które mogą być oznaką o zakażeniu tym koronawirusem.
U osób starszych w początkowej fazie zakażenia COVID-19 może pojawić się nietypowe zachowanie takie jak: brak apetytu, spanie więcej niż zwykle, obojętność czy utrata orientacji przestrzennej. Osoba starsza może dostać zawrotów głowy i upaść w ich wyniku, przestać mówić lub stracić przytomność. Przyczyną tak odmiennej reakcji organizmu jest specyficzna odpowiedź układu immunologicznego. Osoby starsze mogą inaczej reagować na infekcję, ponieważ zaawansowany wiek osłabia reakcję odpornościową organizmu. Zdaniem lekarzy, przytępiona odpowiedź immunologiczna zdarza się w przypadku starzejącego się organizmu. Zmienia się wtedy zdolność do regulowania temperatury ciała, a współistniejące choroby przewlekłe mogą maskować oznaki infekcji. Niektórzy seniorzy mają zmieniony odruch kaszlu, np. w wyniku przebytego udaru lub problemów neurologicznych. Pamiętać trzeba również o tym, że osoby z zaburzeniami zdolności poznawczych nie będą w stanie zakomunikować swoich dolegliwości i zmian w samopoczuciu.
Problemem wynikającym z nietypowego przebiegu infekcji u seniorów jest ryzyko przeoczenia pierwszych symptomów zakażenia SARS-CoV-2. Osoba starsza zarażona koronawirusem może wtedy nieświadomie rozprzestrzeniać wirusa. Innym, dużo poważniejszym problemem jest to, że jeśli początkowe symptomy tym koronawirusem nie zostaną odpowiednio wcześnie zauważone, mogą nagle ustąpić miejsca o wiele poważniejszym objawom i powikłaniom. Jeśli do tego dojdzie, stan osoby starszej może pogorszyć się, zanim zostanie mu udzielona pomoc medyczna.
Do nietypowych oznak zakażenia SARS-CoV-2 u osób starszych, wskazywanych przez lekarzy, zalicza się m.in:
zmiany w zachowaniu
majaczenie
upadki
zmęczenie
apatia
niskie ciśnienie krwi
bolesna opuchlizna
omdlenia
bóle brzucha
biegunka, nudności i wymioty
utrata smaku i węchu
Należy mieć na uwadze to, że niektóre symptomy zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2, szczególnie te z grupy nietypowych, wciąż uznaje się za niepotwierdzone – konieczne jest bowiem zgromadzenie i usystematyzowanie danych na temat tych nietypowych objawów zakażenia koronawirusem.
Opieka i higiena podczas epidemii wywołanej zakażeniem wirusowym:20% ukończone